🌿 Welkom أَهْلًا وَسَهْلًا
Fijn dat u er bent. Deze bijles is bedoeld voor iedereen die de les van afgelopen woensdag (Les 2) moeilijk vond. Wij nemen dezelfde stof nog een keer door, maar nu langzamer, met meer oefening en met een paar sleutels die alles veel eenvoudiger maken.
Wij leren deze werkwoordsvormen niet om er een cijfer voor te halen, maar om de woorden van de heilige Qurʾān en de Hadieth beter te begrijpen, en om zo onze Genadevolle Schepper beter te leren kennen. Maak deze intentie nu in stilte, voordat wij beginnen.
Wat u woensdag hebt geleerd is minder dan het leek
Het voelde misschien alsof er woensdag heel veel nieuwe regels bijkwamen. In werkelijkheid hebt u maar drie nieuwe dingen geleerd: drie nieuwe mallen [vaste vormen waarin een werkwoord gegoten wordt]. Alle uitgangen die u bij die mallen gebruikt, kende u al uit Blok 2. Vandaag ziet u dat alles samen in één formule past:
hoe herken ik de poort?
voor de Muḍāriʿ van alle drie
die u al kent uit Blok 2
U hebt maar twee vaktermen nodig
Mujarrad مُجَرَّدٌ
Een «kaal» werkwoord [een werkwoord dat alleen uit de drie wortelletters bestaat, zonder toevoeging aan de stam], bijvoorbeeld خَرَجَ hij ging naar buiten
Mazīd Fīh مَزِيدٌ فِيهِ
Een «uitgebreid» werkwoord [een werkwoord waarbij aan de drie wortelletters een of meer letters zijn toegevoegd], bijvoorbeeld أَخْرَجَ hij bracht naar buiten
Meer hoeft u over deze twee woorden vandaag niet te weten. Elke poort die wij vandaag oefenen, is een manier om een kaal werkwoord uit te breiden.
🇳🇱 Het Nederlands doet hetzelfde
Kijk naar deze Nederlandse paren. Het tweede werkwoord betekent steeds: iemand of iets laten doen wat het eerste werkwoord zegt.
| Kaal werkwoord | «Laten»-werkwoord | Betekenis van het tweede werkwoord |
|---|---|---|
| zitten | zetten | iets laten zitten (op een plaats) |
| liggen | leggen | iets laten liggen (op een plaats) |
| vallen | vellen | een boom laten vallen |
| drinken | drenken | een dier laten drinken |
In het Arabisch werkt Bāb al-Ifʿāl op dezelfde manier: جَلَسَ betekent «hij ging zitten», en أَجْلَسَ betekent «hij liet zitten, hij zette iemand neer».
Belangrijk: u kunt in het Nederlands niet van elk werkwoord zo'n tweede werkwoord maken. Van «lopen» bestaat geen «lepen». Zo is het ook in het Arabisch: niet elk werkwoord komt in elke poort voor. U hoeft dus nooit zelf te bedenken in welke poort een werkwoord gaat. Uw taak is alleen het herkennen van de poort wanneer u een werkwoord tegenkomt.
De tabbladen van deze bijles
Tabblad 1 tot en met 7 behandelen wij samen in de bijles. Tabblad 8, 9 en 10 (conversatie, verhaal en woordenlijst) zijn om daarna zelf te oefenen.
Onthoud uit dit tabblad
U leert vandaag geen nieuwe stof. U leert de stof van woensdag zien als drie kenmerken, één regel en de uitgangen die u al kent. En u hoeft niet zelf te kiezen welke poort een werkwoord krijgt: u hoeft de poort alleen te herkennen.🔑 De drie kenmerken ثَلَاثُ عَلَامَاتٍ
Elke poort heeft een eigen kenmerk: iets wat u met uw ogen kunt zien, waardoor u direct weet met welke poort u te maken hebt. In dit tabblad leert u die kenmerken zien in de Māḍī [verleden tijd], de Muḍāriʿ [tegenwoordige/toekomende tijd] en de Amr [gebiedende wijs].
De kenmerkkaart
| Poort | Māḍī (hij) | Muḍāriʿ (hij) | Amr (jij ♂) |
|---|---|---|---|
| Bāb al-Ifʿāl | hamza vóór de wortelletters | يُـ + sukūn op de 1e wortelletter | de hamza komt terug |
| Bāb at-Tafʿīl | 2e wortelletter dubbel | 2e wortelletter dubbel | 2e wortelletter dubbel |
| Bāb al-Mufāʿalah | alif na de 1e wortelletter | alif na de 1e wortelletter | alif na de 1e wortelletter |
Betekenissen: أَخْرَجَ hij bracht naar buiten · يُخْرِجُ hij brengt/zal brengen naar buiten · أَخْرِجْ breng naar buiten! — عَلَّمَ hij onderwees · يُعَلِّمُ hij onderwijst/zal onderwijzen · عَلِّمْ onderwijs! — كَاتَبَ hij correspondeerde · يُكَاتِبُ hij correspondeert/zal corresponderen · كَاتِبْ correspondeer!
- Bāb at-Tafʿīl en Bāb al-Mufāʿalah dragen hun kenmerk altijd bij zich: in de Māḍī, in de Muḍāriʿ en in de Amr. De dubbele tweede wortelletter en de alif na de eerste wortelletter blijven overal staan.
- Bāb al-Ifʿāl is de enige poort die haar kenmerk in de Muḍāriʿ verstopt: de hamza vóór de wortelletters valt in de Muḍāriʿ weg. Maar de hamza laat een spoor achter, en dat spoor is het kenmerk van Bāb al-Ifʿāl in de Muḍāriʿ: een voorvoegsel met ḍammah (يُـ) en een sukūn op de eerste wortelletter.
Waarom is «يُـ + sukūn» genoeg om Bāb al-Ifʿāl te herkennen?
Kijk naar de letter direct na het voorvoegsel:
- Bij Bāb at-Tafʿīl heeft de eerste wortelletter een fatḥah, omdat daarna de dubbele letter komt:
- Bij Bāb al-Mufāʿalah heeft de eerste wortelletter een fatḥah, omdat daarna de alif komt:
- Bij het kale werkwoord heeft de eerste wortelletter ook een sukūn, maar het voorvoegsel heeft een fatḥah: hij gaat/zal naar buiten gaan
Een sukūn op de eerste wortelletter sluit dus Bāb at-Tafʿīl en Bāb al-Mufāʿalah uit, en de ḍammah op het voorvoegsel sluit het kale werkwoord uit. Daarom is «يُـ + sukūn op de eerste wortelletter» alleen bij Bāb al-Ifʿāl te vinden.
Verdieping: waar is de hamza van Bāb al-Ifʿāl in de Muḍāriʿ gebleven? ★★★★
De klassieke taalgeleerden leggen uit dat de Muḍāriʿ van Bāb al-Ifʿāl volgens de vaste regel (qiyās) de hamza van de poort zou moeten behouden. Volgens die regel zou يُخْرِجُ dus يُؤَخْرِجُ zijn. Dit noemen zij de aṣl [grondvorm]: zo zou het woord eruitzien als de regel zonder uitzondering werd toegepast. Het betekent niet dat de Arabieren het vroeger zo uitspraken.
Bij de ik-vorm zou de regel أُؤَخْرِجُ opleveren: twee hamza's direct na elkaar, wat zwaar is om uit te spreken. Daarom wordt de hamza van de poort daar niet gebruikt. En om alle vormen van de Muḍāriʿ gelijk te laten lopen, ontbreekt de hamza ook in de andere personen, ook waar er maar één hamza zou zijn. Alleen in een enkele dichtregel komt de volledige vorm voor (لِأَنْ يُؤَكْرَمَا, «om geëerd te worden»; een dichtregel die wordt toegeschreven aan Abū Ḥayyān al-Faqʿasī); de taalgeleerden zien dat als een uitzondering die alleen in poëzie is toegestaan.
Wat u van de hamza nog kunt zien, is de sukūn op de eerste wortelletter. In de Amr komt de hamza weer tevoorschijn (أَخْرِجْ), dat ziet u in tabblad 5.
🛡️ Spel: de Poortwachter
U ziet een werkwoord. Kies door welke poort het binnenkwam. Let op: er komen ook kale werkwoorden voorbij. Kijk eerst naar het voorvoegsel en daarna naar de letter direct erna.
Door welke poort kwam dit werkwoord?
🥉 5 op een rij · 🥈 10 op een rij · 🥇 20 op een rij
Onthoud uit dit tabblad
Hamza vóór (Māḍī en Amr) of يُـ + sukūn (Muḍāriʿ) = Bāb al-Ifʿāl. Dubbele tweede wortelletter = Bāb at-Tafʿīl. Alif na de eerste wortelletter = Bāb al-Mufāʿalah.🗝️ De Muḍāriʿ-sleutel مِفْتَاحُ الْمُضَارِعِ
Woensdag leerde u de Muḍāriʿ [tegenwoordige/toekomende tijd] van elke poort apart. Hier ziet u dat het voor alle drie de poorten om één en dezelfde regel gaat.
De sleutel voor alle drie de poorten
1. Het voorvoegsel (ʿAlāmat al-Muḍāriʿ [het kenmerk van de Muḍāriʿ, te onthouden met أَتَيْنَ]) krijgt een ḍammah.
2. De een-na-laatste letter [de tweede wortelletter] krijgt een kasrah.
De rest van de mal uit de Māḍī blijft staan, en de uitgangen zijn de uitgangen die u al kent.
Bāb al-Ifʿāl
Bāb at-Tafʿīl
Bāb al-Mufāʿalah
Wat komt er direct na het voorvoegsel?
Het voorvoegsel met ḍammah en de kasrah op de tweede wortelletter zijn bij alle drie gelijk. Het enige verschil zit dus in wat er direct na het voorvoegsel komt:
| Na het voorvoegsel staat… | Poort | Voorbeeld |
|---|---|---|
| de eerste wortelletter met sukūn | Bāb al-Ifʿāl | |
| de eerste wortelletter met fatḥah, en daarna een dubbele letter | Bāb at-Tafʿīl | |
| de eerste wortelletter met fatḥah, en daarna een alif | Bāb al-Mufāʿalah |
Eén klinker maakt het verschil met het kale werkwoord
Kijk naar deze twee woorden van dezelfde wortel ج ل س. Ze lijken bijna gelijk:
Kaal werkwoord
Bāb al-Ifʿāl
De klinker op de dubbele letter: a of i?
Ezelsbruggetje: verleden = a, nu = i
| Poort | Māḍī: a-klank | Muḍāriʿ: i-klank |
|---|---|---|
| Bāb at-Tafʿīl | ||
| Bāb al-Mufāʿalah |
In de Māḍī draagt de tweede wortelletter een fatḥah (a-klank). In de Muḍāriʿ draagt dezelfde letter een kasrah (i-klank). Dit geldt ook wanneer die letter een shaddah heeft: de shaddah blijft staan, alleen de klinker eronder of erboven verandert.
In Blok 2 leerde u de lijdende vorm [passief: iets wordt met iemand gedaan]. Kijk nu wat er gebeurt als de kasrah een fatḥah wordt:
🛠️ Muḍāriʿ-Bouwer: bouw de vorm stap voor stap
Het volledige overzicht: de Muḍāriʿ van de drie poorten
De Muḍāriʿ kan zowel het heden als de toekomst uitdrukken. In de tabel staat steeds de betekenis in het heden; u mag ook vertalen met «zal/zullen», bijvoorbeeld «zij brengen naar buiten / zullen naar buiten brengen».
Onthoud uit dit tabblad
De Muḍāriʿ van alle drie de poorten: ḍammah op het voorvoegsel + kasrah op de tweede wortelletter. Wat direct na het voorvoegsel staat (sukūn, dubbele letter of alif), vertelt u welke poort het is.🔍 De Foutenjager صَيَّادُ الْأَخْطَاءِ
In dit tabblad bent u de foutenjager. Elke vorm hieronder is door een denkbeeldige student geschreven. Sommige vormen zijn fout, en één of twee zijn helemaal goed. Zoek de fout, zeg wat er moet veranderen, en open pas daarna de begeleiding.
📋 Spiekbriefje: de uitgangen die u al kent
Deze uitgangen kent u uit Blok 2. Ze zijn bij de nieuwe poorten helemaal gelijk gebleven; alleen de mal ervoor is nieuw. Let vooral op de rood gemarkeerde verschillen tussen de Māḍī en de Muḍāriʿ.
- Tweevoud: Māḍī ـَا, Muḍāriʿ ـَانِ
- Mannelijk meervoud: Māḍī ـُوا, Muḍāriʿ ـُونَ
- Enkelvoud (hij): Māḍī eindigt op fatḥah, Muḍāriʿ eindigt op ḍammah
Onthoud uit dit tabblad
De meeste fouten ontstaan op twee plaatsen: de klinker op de tweede wortelletter (a in de Māḍī, i in de Muḍāriʿ) en de uitgang (de uitgangen van de Māḍī en de Muḍāriʿ niet door elkaar halen). Controleer deze twee plaatsen altijd voordat u een vorm opschrijft.📣 De Amr van de drie poorten فِعْلُ الْأَمْرِ
In dit tabblad oefent u de Amr [gebiedende wijs] van Bāb al-Ifʿāl, Bāb at-Tafʿīl en Bāb al-Mufāʿalah, steeds naast de Amr van het kale werkwoord die u in Blok 2 leerde. Zo ziet u in één oogopslag wat gelijk blijft en wat anders is.
Eerst even herhalen: de Amr van het kale werkwoord
- Neem de Muḍāriʿ van de jij-vorm, bijvoorbeeld تَخْرُجُ (jij gaat naar buiten).
- Haal het voorvoegsel weg: خْرُجُ. Nu begint het woord met een sukūn, en met een sukūn kan een woord niet beginnen.
- Zet daarom een «deur» [Hamzat al-Waṣl: een hamza die alleen wordt uitgesproken aan het begin van een zin] vóór het woord. De deur krijgt een ḍammah als de tweede wortelletter een ḍammah heeft, en anders een kasrah.
- Maak de uitgang stil (sukūn): اُخْرُجْ (ga naar buiten!).
De Amr van de drie poorten
U volgt dezelfde stappen. Het verschil ziet u bij stap 3: na het weghalen van het voorvoegsel.
Bāb al-Ifʿāl
Na het weghalen van تُـ begint het woord met een sukūn (خْرِجْ). Maar hier komt geen deur: de eigen hamza van de poort komt terug, met een fatḥah. Die hamza wordt altijd uitgesproken, ook midden in een zin.
Bāb at-Tafʿīl
Na het weghalen van تُـ begint het woord met een letter die een klinker draagt (عَلِّمْ). Er is dus geen deur nodig.
Bāb al-Mufāʿalah
Na het weghalen van تُـ begint het woord met een letter die een klinker draagt (كَاتِبْ). Er is dus geen deur nodig.
De Amr van Bāb al-Ifʿāl begint met een hamza, net zoals de Amr van een kaal werkwoord met een deur begint. Toch zijn het twee verschillende dingen:
- De deur van het kale werkwoord (Hamzat al-Waṣl) heeft een ḍammah of een kasrah, en wordt niet uitgesproken als er een woord vóór staat.
- De hamza van Bāb al-Ifʿāl (Hamzat al-Qaṭʿ [de hamza die altijd wordt uitgesproken]) heeft altijd een fatḥah en wordt altijd uitgesproken. Zij hoort bij de poort zelf.
📖 Twee smeekbeden uit de heilige Qurʾān naast elkaar
Lees deze twee Verzen hardop en luister naar het eerste werkwoord na رَبَّنَا (Onze Heer):
رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَإِسْرَافَنَا فِي أَمْرِنَا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ«Onze Heer, vergeef ons onze zonden en onze buitensporigheid in onze zaak, maak onze voeten standvastig en help ons tegen het ongelovige volk.» (Soerah Āl ʿImrān, 3:147)
رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ«Onze Heer, giet geduld over ons uit, maak onze voeten standvastig en help ons tegen het ongelovige volk.» (Soerah al-Baqarah, 2:250)
| Werkwoord | Soort | Hoe spreek je het uit na رَبَّنَا? |
|---|---|---|
| اغْفِرْvergeef! | kaal werkwoord, met deur | «rabbanaghfir»: de deur staat open en wordt niet uitgesproken |
| أَفْرِغْgiet uit! | Bāb al-Ifʿāl | «rabbanā afrigh»: de hamza van de poort wordt uitgesproken |
| ثَبِّتْmaak standvastig! | Bāb at-Tafʿīl | geen deur, geen hamza: het woord begint direct met een klinker |
| انْصُرْنَاhelp ons! | kaal werkwoord, met deur | «wanṣurnā»: de deur staat open na وَ (en) |
Inzicht: in deze twee Verzen hoort u alle soorten Amr die u kent: de deur van het kale werkwoord, de hamza van Bāb al-Ifʿāl en de Amr van Bāb at-Tafʿīl zonder deur.
Contrastparen: kaal werkwoord naast de poort
| Kaal werkwoord | Poort | Wat is er veranderd? |
|---|---|---|
| deur met ḍammah wordt hamza met fatḥah (Bāb al-Ifʿāl); de ḍammah op de tweede wortelletter wordt kasrah | ||
| alleen de klinker op de hamza verschilt: kasrah (deur) of fatḥah (hamza van de poort) | ||
| de deur verdwijnt en er komt een alif na de eerste wortelletter (Bāb al-Mufāʿalah) | ||
| de deur verdwijnt en de tweede wortelletter wordt dubbel (Bāb at-Tafʿīl) | ||
| de deur verdwijnt en de tweede wortelletter wordt dubbel (Bāb at-Tafʿīl) | ||
| de deur verdwijnt en er komt een alif na de eerste wortelletter (Bāb al-Mufāʿalah) |
De Amr van Bāb al-Mufāʿalah lijkt op de Ism al-Fāʿil [degene die de handeling doet] uit Les 1. Kijk naar het einde van het woord: كَاتِبْ eindigt op een sukūn: dat is de Amr «correspondeer!». كَاتِبٌ eindigt op een tanwīn: dat is de Ism al-Fāʿil «een schrijver».
De zes vormen van de Amr naast elkaar
De Amr bestaat alleen voor de tweede persoon (jij, jullie tweeën, jullie). De uitgangen zijn bij alle vier gelijk; alleen het begin van het woord verschilt.
Betekenissen: اُخْرُجْ ga naar buiten! · أَخْرِجْ breng naar buiten! · عَلِّمْ onderwijs! · كَاتِبْ correspondeer!
🛠️ Amr-Bouwer: van Muḍāriʿ naar Amr
✍️ Oefeningen: vertaal naar het Arabisch
Probeer eerst zelf, op papier of in uw hoofd. Open daarna de begeleiding.
Onthoud uit dit tabblad
De Amr bouwt u voor alle vier op dezelfde manier: voorvoegsel weg, begin bekijken, uitgang stil maken. Begint het woord met een sukūn? Bij het kale werkwoord komt er een deur (ḍammah of kasrah); bij Bāb al-Ifʿāl komt de hamza van de poort terug (altijd fatḥah, altijd uitgesproken). Bij Bāb at-Tafʿīl en Bāb al-Mufāʿalah is er geen deur nodig.🧭 Betekenis zonder stress الْخَاصِّيَّاتُ
Elke poort geeft het werkwoord vaak een eigen betekenis. Deze eigen betekenissen heten Khāṣṣiyyāt [eigen betekenissen van een poort]. U hoeft ze niet uit uw hoofd te leren als een lijst. Stel uzelf bij elke poort één eenvoudige vraag.
Bāb al-Ifʿāl
«Laat iemand iets doen?»
خَرَجَhij ging naar buiten أَخْرَجَhij liet naar buiten gaan = hij bracht naar buitenBāb at-Tafʿīl
«Laat iemand iets doen?» of «Veel of krachtig?»
فَرِحَhij was blij فَرَّحَhij maakte (iemand) blij قَطَّعَhij sneed in (veel) stukkenBāb al-Mufāʿalah
«Samen met iemand, of tegenover iemand?»
كَتَبَhij schreef كَاتَبَhij schreef met iemand heen en weer = hij correspondeerdeWat betekent «versterking» bij Bāb al-Mufāʿalah?
Soms is er bij Bāb al-Mufāʿalah geen tweede persoon die meedoet. Dan betekent de poort dat de handeling met extra moeite en inzet wordt gedaan. Dit heet Mubālaghah [versterking].
| Kaal werkwoord | Bāb al-Mufāʿalah | Waar zit de extra moeite? |
|---|---|---|
| هَجَرَhij verliet | هَاجَرَhij emigreerde | wie emigreert, verlaat zijn huis en zijn land met veel moeite en offers |
| سَرُعَhij was snel | سَارَعَhij haastte zich | wie zich haast, zet zich extra in om snel te zijn |
Het verschil met Bāb at-Tafʿīl: bij Bāb at-Tafʿīl gaat het om veel of krachtig (veel stukken, wijd open). Bij Bāb al-Mufāʿalah gaat het om moeite en inzet van degene die de handeling doet.
🎯 Mini-oefening: welke vraag past?
Kies bij elk paar welke van de drie vragen het beste past. Klik daarna op het antwoord.
«Wanneer gebruik ik welke poort?»
Deze vraag werd woensdag gesteld, en het is een goede vraag. Het antwoord is eenvoudig: dat kiest u niet zelf. Welke poort een werkwoord krijgt, hangt af van hoe de Arabieren het woord gebruikt hebben. De taalgeleerden noemen dat Samāʿī [overgeleverd: zo is het gehoord en gebruikt]. U vindt het in het woordenboek.
Vergelijk het weer met het Nederlands: u weet dat «zitten» een «zetten» heeft, maar u weet ook dat «lopen» geen «lepen» heeft. Dat weet u omdat u het zo gehoord hebt, niet omdat u een regel hebt toegepast. Uw taak is dus: de poort herkennen, en de betekenis met de vraag van de poort beter begrijpen.
Verdieping: één wortel, meerdere poorten ★★★
Een wortel kan in meer dan één poort voorkomen. De wortel ع ل م komt bijvoorbeeld voor als:
- عَلِمَ: hij wist (kaal werkwoord)
- عَلَّمَ: hij onderwees, hij gaf iemand kennis (Bāb at-Tafʿīl)
- أَعْلَمَ: hij bracht iemand op de hoogte van een feit (Bāb al-Ifʿāl)
U hoeft deze verschillen nu nog niet te kennen. Ze komen vanzelf, woord voor woord, wanneer u ze tegenkomt. Voor nu is het genoeg dat u weet: als een werkwoord in meer dan één poort voorkomt, heeft het in elke poort een eigen betekenis.
Onthoud uit dit tabblad
Wanneer u een werkwoord uit een van de drie poorten tegenkomt, kunt u met één vraag de betekenis ontdekken:
- Bij Bāb al-Ifʿāl vraagt u zich af: laat iemand een ander iets doen? Bijvoorbeeld أَخْرَجَ: hij liet naar buiten gaan, dus hij bracht naar buiten.
- Bij Bāb at-Tafʿīl vraagt u zich af: laat iemand een ander iets doen, of gebeurt het veel of krachtig? Bijvoorbeeld فَرَّحَ: hij maakte blij, en قَطَّعَ: hij sneed in veel stukken.
- Bij Bāb al-Mufāʿalah vraagt u zich af: doet iemand het samen met of tegenover een ander, of met extra moeite? Bijvoorbeeld كَاتَبَ: hij correspondeerde, en هَاجَرَ: hij emigreerde.
Een poort geeft deze betekenis vaak, maar niet altijd. En welke poort een werkwoord krijgt, kiest u niet zelf: u herkent de poort, en de betekenis vindt u in het woordenboek.
📖 Schattenjacht in de heilige Qurʾān كُنُوزٌ مِنَ الْقُرْآنِ
Met wat u vandaag hebt herhaald, kunt u in deze Verzen de poorten zelf herkennen. Lees elk Vers, zoek het werkwoord met het kenmerk van een poort, en open dan het antwoord.
🌙 U kende Bāb al-Mufāʿalah al lang: al-Murābaṭah
In Blok 2 bestudeerden wij de zes stadia van al-Murābaṭah uit de Iḥyāʾ van Imām al-Ghazālī (rahmatulLaahi 'alaih). Kijk nu met nieuwe ogen naar deze woorden: het zijn allemaal Maṣdars [werkwoordelijke naamwoorden, zoals «het onderwijzen»] van Bāb al-Mufāʿalah, op de mal مُفَاعَلَةٌ.
| Maṣdar | Māḍī | Muḍāriʿ | Betekenis van het werkwoord |
|---|
🤲 De smeekbede van woensdag, nu volledig begrepen
«O Allah, laat mij nut hebben van wat U mij hebt onderwezen, onderwijs mij wat mij nut geeft, en vermeerder mijn kennis.»
Overgeleverd door de metgezel Abū Hurayrah (radiyalLaahu 'anhu) van de geliefde Profeet ﷺ, opgetekend door Imām at-Tirmidhī (rahmatulLaahi 'alaih, nr. 3599) en Imām Ibn Mājah (rahmatulLaahi 'alaih, nr. 251).
| Woord | Wat herkent u? |
|---|---|
| انْفَعْنِيlaat mij nut hebben / geef mij nut | Amr van een kaal werkwoord (نَفَعَ يَنْفَعُ, nut geven), met een deur die openstaat na اللَّهُمَّ, + نِي (mij) |
| عَلَّمْتَنِيU hebt mij onderwezen | Māḍī van Bāb at-Tafʿīl, jij-vorm (ـْتَ), + نِي (mij) |
| عَلِّمْنِيonderwijs mij | Amr van Bāb at-Tafʿīl: geen deur nodig, + نِي (mij) |
| يَنْفَعُنِيhet geeft mij nut / zal mij nut geven | Muḍāriʿ van een kaal werkwoord: voorvoegsel met fatḥah |
Het woord زِدْنِي (vermeerder mij) komt van een werkwoord met een zwakke letter; dat behandelen wij later.
📅 Thuis oefenen
- Dag 1: speel het spel «De Poortwachter» (tabblad 2) tot u een koperen medaille hebt.
- Dag 2: bouw met de Muḍāriʿ-Bouwer (tabblad 3) elk werkwoord in drie verschillende personen.
- Dag 3: doe de Foutenjager (tabblad 4) opnieuw, zonder de begeleiding te openen.
- Dag 4: maak de Amr-oefeningen (tabblad 5) en lees de twee smeekbeden hardop.
- Dag 5: lees het verhaal van Shākir (tabblad 9) hardop en beantwoord de vragen eronder.
- Dag 6: oefen het gesprek van Zayd en Saʿīd (tabblad 8) en speel «De Poortwachter» opnieuw voor de zilveren of gouden medaille.
Tot besluit
Vergeet niet dat u met deze kleine mallen bezig bent met iets groots: u bouwt een fort waarmee u de heilige Qurʾān en de Hadieth met inzicht kunt begrijpen. Alles wat nu nog moeilijk voelt, wordt door herhaling vanzelf makkelijk, inshāʾAllāh.رَبِّ زِدْنِي عِلْمًا
«Mijn Heer, vermeerder mijn kennis.» (Soerah Ṭā Hā, 20:114)
💬 Conversatie مُحَادَثَةٌ
Zayd en Saʿīd zijn twee vrienden die samen Arabisch leren. In dit gesprek gebruiken zij de drie poorten in de Māḍī, de Muḍāriʿ en de Amr, samen met wat u al eerder leerde. Lees eerst elke zin hardop en probeer hem zelf te begrijpen. Klik daarna op «Vertaling», en open de uitwerking om te zien hoe en waarom de zin zo gebouwd is.
✍️ Jouw beurt: vertaal naar het Arabisch
Gebruik de woorden uit het gesprek. Probeer eerst zelf, en open daarna de begeleiding.
Onthoud uit dit tabblad
Met drie mallen kunt u al veel zeggen: أُخْرِجُ (ik haal tevoorschijn), يُعَلِّمُ (hij onderwijst), أُشَارِكُ (ik neem deel). Let bij de ik-vorm van Bāb al-Ifʿāl goed op: de hamza vooraan is daar het voorvoegsel van أَنَا, niet de hamza van de poort.📜 Het verhaal van Shākir كِتَابُ شَاكِرٍ
In Blok 1 lazen wij het verhaal over Shākir, die een boek over de tafsīr van de heilige Qurʾān schreef, en zijn zoon Khālid, die het voorlas in de moskee van het dorp. Toen kende u alleen de verleden tijd. Hier is hetzelfde verhaal, maar nu verder geschreven met wat u sindsdien hebt geleerd: de Muḍāriʿ en de Amr, de drie poorten, de Ism al-Fāʿil en de Ism al-Mafʿūl, het tweevoud en het meervoud, en de aangehechte voornaamwoorden.
- Lees de Arabische tekst van een pagina hardop.
- Probeer zelf te begrijpen wat er staat. Open zo nodig «Woorden op deze pagina».
- Klik pas daarna op «Toon vertaling».
- Klik bovenaan op de knop om alle werkwoorden en Maṣdars uit de drie poorten geel te markeren. Ga met de muis op zo'n woord staan (of tik erop) om te zien uit welke poort het komt.
🔎 Vragen bij het verhaal
Onthoud uit dit tabblad
In één kort verhaal komen alle drie de poorten terug: أَخْرَجَ، أَدْخَلَ، أَجْلَسَ، أَنْزَلَ (Bāb al-Ifʿāl), عَلَّمَ، فَرَّحَ، صَدَّقَ (Bāb at-Tafʿīl) en سَارَعَ، جَالَسَ، شَارَكَ، حَاسَبَ (Bāb al-Mufāʿalah). Lees het verhaal deze week een paar keer hardop: elke keer herkent u meer.📚 Woordenlijst قَائِمَةُ الْكَلِمَاتِ
Hier staan alle Arabische woorden die in deze bijles voorkomen, met hun betekenis. U kunt zoeken in het Nederlands of in het Arabisch (met of zonder klinkertekens).